Bilgi Kavramı & Bilgi Teknolojileri

Günümüzde bilme kavramı klasik kavram boyutunu çoktan aşmış ve “bilmek” fiili çok daha fazla ve farklı boyutlarda kullanılır hale gelmiştir.

Kök itibarı ile “bilgi” kelimesinden “mek” mastarı ile türetilmiş olup, kullanılırken farklı anlamlarda kullanılmaya başlanmıştır. Bazen de bilmek ile bilgi aynı anlamda kullanıldığı da görülmüştür. Bazen bir konuda bir fikrinin olması da bilme kavramını yerine ikame edilmiş ve sıfat halinde “bilgili” denilmiştir.

Kavram kargaşası esnasında bazen bir konudaki malumatda bilgi / bilmek kavramının karşılğında kullanılmaya başlamıştır. İng. İnformation Türçedeki malumat karşığılı olduğu söylensede durumun incelemeye tabi olduğu ortadadır.

Şu halde karşımıza akraba kelimeler çıkmakta, bilgi, fikir, ilim, alim, malum gibi kelime ve kavramların yanısıra bunlardan türetilmiş kelime ve kavramlar birbirleri ile ilişikleri bakımından ve kavramsal ilişkileri bakımından semantik ve filolojik incelemeye tabi tutulmalıdır.

Bir de günümüzde teklonojinin getirdiği ürünlerin ve ürünlerle ilişkili durumların ifade edilmesi gereken kavram var ki bunu izah etmek oldukça güç hale gelmiştir. Çünkü bilgi kelimesinin bu tür teknolojik ürünlerin ve ürüne bağlı durumları ifade ettiği yönünde neredeyse kesine varan bir kanaat oluşmuştur. Aslında bu kanaat bir bakıma doğruluk payı olsa da Enformasyon kavramı buraya daha fazla yakışır. Klasik söylemle malumat da diyebiliriz.

Teknolojinin getirdiği ürünlerin bize sunduklarına şimdilik (enformasyon kavramına girmeden) enformasyon / malumat şeklinde ifade ederek bu teknolojik kavramları incelemeye başlayalım.

Bilgi : bir şeyin yada olayın belirli bir özelliğini tanımlamada kullanabiliriz. Örneğin : her hangi bir müzik aletini kullanmayı öğrenmek bilgi iken yeni çıkan bir kasetten haberdar olmak malumattır.

Enformasyon : bir konu bir şey hakkında ne olduğu hakkında anlık bilginin olmasıdır. Bu bilginin bilgi kavramından farkı her hangi bir kaynaktan alınır. Doğrulu kesin değildir. kasetin çıktığı bilgisi aslında iyi bir enformasyondur.

Çok az yerde enformasyon bilginin yerine kullanılabilir ancak bilgi doğal olarak o konudaki bir çok enformasyunu içerir. Bunun temel nedeni ise bilgi karar verdirir enformasyon ise karar vermek için aracılardan sadece bir tanesidir.

Ancak yukarıdaki bilgi ve enformasyon arasındaki ilişki bilgi üretim ve paylaşım teknolojileri sayesinde o kadar iç içe girmiştir ki neredeyse sınırlarını aralamak birbirinden farklı olduğunu ortaya koymak neredeyse imkansız hale gelmiştir. Belki de bu durum bizim için atalarımaza göre bir avantajdır.

Bilgiyi edinme öğrenme araçları ve tercihleri konusunda atalarımızdan çok ileride olduğumuz kesindir. Ancak bunun karşısında daha fazla karmaşık problemlerle de karşı karşı olduğumuz bunun için daha fazla maddi imkanları kullandığımız da kesindir. Bundan yüz yıl önce atalarımız bir konuda bilgi edinmek için ulaşım haberleşme ve basım teknolojisini bize göre daha yavaş kullanıyorlardı ama görüntülü bir cep telefonu yoktu ve bunun için de x dolar para ödeyip cihazı alıp her ay düzenli para ödemesi zorunda da kalmıyorlardı.

Bu durum bir tartışma konusudur. Atalarımız dünyanın öbür ucundaki bir şehirde ne olup bittiğini bu günkü hızda öğrenmiyorlardı ancak bu gün kü gibi dünyanın öbür ucundaki şehirde yaşayan insanları düştüğü durumdan dolayı da panik içinde yaşamıyorlardı. Atalarımız atamo parçalamayı bilmiyorlardı.

Ancak atom bombası atılıp gelecek nesillerinin dahi yok olması ihtimali ile yaşamıyorlardı. Bu bakımdan bilgi ve bilgi tekonlojilerin avantaj ve dezavantajları konusunda ayrıca düşünmekte fayda vardır.

Yine konumuza dönersek:

Bilgiyi elde etmek ve kullanmak için iki ana kategorimiz vardır bunlardan birincisi aletler kategorisi bu kategoride telefon, radyo, tv. bilgisayar gibi aletler bunların türevleri ve yazılımları. İkincisi de kavramsal araçlar bunlar ise dil, alfabe, matematik gibi alet olmayan ancak anletleri ortaya çıkaran soyut ancak işlenince somutlaşan araçlar.

Bu iki ana pencereden baktığımızda bilgi teknolojileri kavramı ikisinin birleşimi olarak görülebilir. Bir bilgisayar ve bilgisayardaki yazılım ve bu yazılım sayesinde haberleşme (e-posta).

Bilgi teklojilerini kullanırken önümeze gelen unsurun artık bilgi olmadığını, enformasyon da olmadığını biliyoruz. Ancak bunları işlemek durumundayız. Bu durumda ne yapacağız. İşte bu nokta da önümüze yeni kavramlar çıkıyor. Bu kavramlar yine “bilgi ailesinin” bir alt üyesi olarak. O da “veri” kavramı. Veri kısaca bilgiyi işleme sürecindeki işlenen malzeme olarak tarif edebiliriz. Örneğin tek başına 67 sayısı hiçbir şey ifade etmez iken, bir ülkenin nüfus istatistikleri ve ortalama ömrünün 67 olduğu unu işlemek için düzinelerce veriye ihtiyacımız vardır.

Bu bakımdan bilgiyi, bilgi teknolojileri üzerinde işlerken yapacağımız işlemleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.

Bulma / kaydetme. Bilginin oluşturulmasındaki ilk aşamadır. Bu işlemi başardıktan sonra diğer işlemleri yapmak buna bağladır.

Sınıflandırma : kaydetme işlemi yaparken bilginin ve verinin doğası gereği yapacağımız ikinci işlem sınıflandırmadır. Ancak bu işlem ile çoğu zaman bulma işlemi ile beraber gerçekleşir.

Hesaplama : özellikle verisel işlemlerde hesaplama sürekli yapılır. Bu bunula eştir değildir. bu budur bu değildir gibi. Ancak daha çok sınıflama işleminin alt basamağı şeklinde çalışır.

Saklama : bulduğunuz sınıfladığınız ve hesapladığınız işlemleri bir yerde saklamak durumundasınız.

Erişme : bilgi kullanılmak üzere saklandığında aynı zamanda erişme problemini de beraberinde getirir.

İletme : bilgi üretildiği andan itibaren bir değer unsurunu barındırır ve bunu birilerine iletme durumu vardır.

Paylaşma : iletme özelliği ile beraber ele alınsa da aralarında fark vardır. paylaşmada bilgiyi üretenler tarafından bir kontrol vardır. iletmede sadece aletler kullanılır.

Bilginin niteliklerine göre aşağıdaki özelliklerde kullanılır.

Sınama : bilgiyi üretenler ürettikleri bilginin nicel ve nitel yapılarına göre sınamalar yapmak durumundadır. Bu durum daha çok matematiksel /fen ağırlıklı işlemlerde kullanılır. Sosyal işlemlerde daha az kullanılan bir özelliktir.

Özetleme : Bilginin paylaşımının bir alt özelliği olarak karşımıza çıkar ancak bazen bilgilerin özeti yeterli olabilir. Bu nedenle özetleme bilgi için özellikle de verilerin kullanıldığı ortamlarda özet özelliği çokça kullanılır.

Çoğaltma: bu özellikte iletme ve paylaşmanın bir parçası olarak kullanılır.

Bilgiyi işlerken kullandığımız  adımların bir çoğu yine kendi içerisinde bilgi ve bilgi teknolojisini kullanır. Yukarıdaki ifade edilen unsurların her biri her türlü bilgi için zorunlu olmayıp bazen bir özelliği diğer özelliklerden ağır basabilir. Önemli olan bilginin ortaya çıkarılması, kaydedilmesi ve paylaşılmasıdır. Bilginin doğası gereği diğer işlemler farklı durum ve teknolojileri içinde barındırır.

Bir Cevap Yazın

Your email address will not be published.

Ücretsiz Keşif ve Fizibilite İçin

Hemen Arayın

top